Auteurs vrijgesteld van btw

In principe is al wie zelfstandig een economische activiteit uitoefent btw-plichtig. Dit betekent dat je op elke levering van goederen of diensten een ‘belasting op de toegevoegde waarde’ moet aanrekenen aan de cliënt, om die vervolgens door te storten aan de btw-administratie.

Btw-vrijstelling

Foto: Bert Van den Broucke © Photo News
Foto: Bert Van den Broucke
© Photo News

Sommige handelingen zijn evenwel vrijgesteld van btw-heffing. Een van die vrijstellingen is voor journalisten zeer relevant. Artikel 44, §3, 3° van het btw-wetboek heeft het over door een auteur gesloten “contracten voor uitgave van letterkundige werken of kunstwerken”. Daarmee worden werken bedoeld – zowel artikelen als fotomateriaal – die een persoonlijk en origineel karakter hebben en als dusdanig beschermd worden door het auteursrecht.

Een administratieve circulaire nr. 11 van 18 januari 1971 heeft geëxpliciteerd dat ook persartikelen die verslag uitbrengen over politiek, economie, wetenschap of sport onder de vrijstelling vallen. In een circulaire nr. 8 van 10 maart 1993 heeft de btw-administratie dat nog eens bevestigd.

Contract voor uitgave

De administratie vereist daarbij trouwens niet dat telkens een ‘contract voor uitgave’ wordt voorgelegd. Volgens de circulaire van 1993 “getuigen opgestelde krantenartikelen gewoonlijk van een persoonlijk en origineel werk en wordt er normaal in hun publicatie voorzien.”

Er is sprake van een contract voor uitgave als de contractant aan wie de werken worden aangeboden zich ertoe verplicht ze te publiceren.

Pas op: de uitgevers Mediahuis, Roularta, Mediafin en De Persgroep hebben beslist dat vanaf 1 juli 2017 hun contracten met freelancers géén contracten voor uitgave meer zijn, waardoor de facto de vrijstelling van btw wegvalt. Wie deze uitgevers als klant heeft, zal dus zijn ondernemingsnummer moeten activeren als btw-nummer en btw (6%) aanrekenen op zijn factuur (tenzij de omzet aan btw-plichtige activiteiten onder de 25.000 euro ligt, dan kan een vrijstelling worden aangevraagd als ‘kleine onderneming’,  zie verder).

 

Ereloonnota’s

Journalisten die onder de btw-vrijstelling vallen, kunnen voor de betaling eenvoudige ereloonnota’s bezorgen aan hun uitgever. Die zijn niet onderworpen aan bijzondere formaliteiten, wel vermelden ze het best uitdrukkelijk “vrijgesteld van btw krachtens artikel 44, §3, 3° van het btw-wetboek”.

Niét vrijgesteld zijn dus loutere overdrachten van informatie die geen persoonlijk en origineel werkstuk van de journalist zijn, of die niet vallen onder het principe van ‘contract voor uitgave’. Voorts geldt de vrijstelling alleen voor natuurlijke personen als auteur. Contracten voor uitgave die zijn afgesloten door een rechtspersoon (vennootschap) vallen wél onder de btw-plicht.

Audiovisuele werken

© Photo News
© Photo News

Oorspronkelijk gold de vrijstelling van btw niet voor audiovisuele werken, noch voor journalistiek werk voor websites (die geen afgeleide waren van een gedrukt medium). Maar uit een antwoord van toenmalig vice-premier en minister van Financiën en Institutionele Hervormingen Didier Reynders op een parlementaire vraag van Christian Brotcorne blijkt evenwel dat “geen enkel onderscheid dient te worden gemaakt voor wat de wijze van terbeschikkingstelling aan het publiek betreft, evenals voor wat de drager betreft. Alle technieken komen in aanmerking, zowel papier als digitaal als internetsites.”

Aangepaste wetgeving

Reynders heeft ook de definitie van ‘letterkundige werken of kunstwerken’ uitgebreid. De termen “letterkundige werken of kunstwerken” omvatten alle voortbrengselen op het gebied der letterkunde, wetenschap en kunst, zoals:

  • boeken ongeacht het genre (romans, technische werken, stripverhalen, boeken binnen dewelke illustraties een essentiële plaats innemen, …);
  • brochures;
  • teksten van persartikels;
  • voordrachten;
  • toespraken;
  • preken en andere geschriften van die aard;
  • teksten van sketches;
  • scenario’s en dialogen van theaterstukken en films;
  • romanaanpassingen voor het toneel en voor het scherm;
  • muzikale composities met of zonder woorden;
  • de weergave van choreografische werken en de beschrijving van pantomimes;
  • dramatische toneelwerken en dramatisch-muzikale werken;
  • cinematografische en televisuele werken en, meer algemeen, audiovisuele werken (hierin begrepen rechtstreekse radio- en televisie-uitzendingen, interviews, reclamespots, muziekclips, videospelletjes, diavoorstellingen);
  • stripverhalen en werken van teken-, schilder-, bouw-, beeldhouw-, graveer- en lithografeerkunst;
  • fotografische werken;
  • werken van toegepaste kunsten;
  • tekeningen, schetsen, kaarten en plastische werken met betrekking tot aardrijkskunde, topografie, geschiedenis, bouwkunde, wetenschappen, enzovoort.

In de originele tekst was geen sprake van ‘teksten van persartikels’, noch van ‘radio- en televisie-uitzendingen’.

6 procent

© Photo News
© Photo News

Een freelance journalist die niet aan de gestelde voorwaarden zou voldoen – geen origineel werk, of geen contract voor uitgave, of levering via een vennootschap – is btw-plichtig. Hij moet dan 6 procent btw op het ereloon aanrekenen.

Voor wie met btw factureert en voor buitenlandse afnemers werkt, zijn de regels begin 2010 wat veranderd: diensten die men verricht voor een btw-plichtige worden nu geacht te gebeuren op de geografische plaats van de ontvanger van die dienst. Werkt men voor een niet-btw-plichtige klant – wat toch wel uitzonderlijk zal zijn voor journalisten – dan blijft de regel gelden dat de plaats telt waar de leverancier van de dienst is gevestigd.

Pas op: wie louter journalistieke ‘dienstverlening’ verricht op freelancebasis (redactiecoördinatie, foto- en video-opdrachten uitzetten, voor een deel ook eindredactie) is in principe onderworpen aan een tarief van 21%.

Kleine onderneming

Voor kleine ondernemingen geldt de mogelijkheid een vrijstelling van btw te verkrijgen. Dat gaat om ondernemingen met een jaaromzet aan btw-plichtige activiteiten van maximaal € 25.000. De vrijstelling moet worden aangevraagd (bij aanvraag tot btw-identificatie, formulier 604A).

Als je aan de voorwaarden voldoet, moet je op je facturen vermelden: “Kleine onderneming onderworpen aan de vrijstellingsregeling van belasting, btw niet toepasselijk.” (art. 56 § 2 van het btw-wetboek en koninklijk besluit nr. 19 van 29 december 1992)

Er zijn ook dan wel enkele verplichtingen:

    • indienen van aanvang, wijziging en stopzetting van werkzaamheid
    • facturen opmaken volgens de regels die gelden voor andere btw-plichtigen
    • vóór 31 maart van elk jaar een opgave indienen van de afnemers-btw-plichtigen waaraan in de loop van het voorgaande kalenderjaar diensten werden verstrekt of goederen geleverd. Die opgave moet ook vermelden: het totaalbedrag van de omzet gerealiseerd in de loop van het voorgaande jaar, en het tijdvak waarin de activiteit werd uitgeoefend, indien die is aangevangen in de loop van het jaar.

De onderwerping aan de btw veronderstelt dat je je laat registreren als btw-plichtige en je verrichtingen bijhoudt.

Factureren

Btw-plichtige freelancers moeten ook facturen uitschrijven aan hun uitgevers waarop de volgende vermeldingen voorkomen:

    • het woord ‘factuur’
    • plaats en datum van uitreiking
    • volgnummer in facturenboek
    • naam, adres, ondernemingsnummer (van de zelfstandige journalist of diens bedrijfje)
    • naam, adres, ondernemingsnummer van de medecontractant
    • nummer van de bankrekening
    • datum van levering van het werk
    • omschrijving van de geleverde prestatie (zodat het toepasselijke btw-tarief kan worden vastgesteld)
    • de prijs
    • het toepasselijke btw-tarief en het hieruit voortvloeiende btw-bedrag
    • bij eventuele vrijstelling: vermelding van de toepasselijke wetsbepaling.

Toch onderwerpen?

Als zelfstandige journalist kun je er soms baat bij hebben btw-plichtig te zijn. Dat komt omdat je van de btw die je moet doorstorten aan de schatkist, de btw kunt aftrekken die je zelf hebt betaald. Omdat je als journalist-leverancier onder het 6 procenttarief valt, en als cliënt meestal hogere tarieven zult betalen, valt de rekening soms positief uit. Het saldo wordt in principe overgedragen naar het volgende jaar, maar wordt bij overschrijding van bepaalde sommen ook in baar geld terugbezorgd. Met name een journalist die veel investeert, kan zijn voordeel doen met een onderwerping aan de btw.

Nu heb je in principe wel niet de keuze om je al dan niet aan de btw te onderwerpen. Je kunt je wel in zo’n situatie brengen dat je btw-plichtig wordt. Dat kan op twee manieren:

  1. Je let erop dat je contracten met je uitgever(s) niet aan de voorwaarden voor de vrijstelling voldoen, bijvoorbeeld door geen contract voor uitgave te hebben.
  2. Een andere mogelijkheid is dat je je prestaties uitvoert in het kader van een (altijd btw-plichtige) vennootschap. Natuurlijk zullen ook andere factoren deze optie beïnvloeden.

Je moet er ook rekening mee houden dat een btw-onderwerping een zekere administratie veronderstelt, van een registratie bij de btw-administratie over het bijhouden van de facturen tot het regelmatig invullen van aangiften.

Terug naar ‘Fiscaal statuut’