In principe is al wie zelfstandig een economische activiteit uitoefent btw-plichtig. Dit betekent dat je op elke levering van goederen of diensten een ‘belasting op de toegevoegde waarde’ moet aanrekenen aan de cliënt, om die vervolgens door te storten aan de btw-administratie.

BTW-vrijstelling

Sommige handelingen zijn evenwel vrijgesteld van btw-heffing. Een van die vrijstellingen is voor journalisten relevant. Artikel 44, §3, 3° van het btw-wetboek heeft het over een

Foto: Bert Van den Broucke © Photo News
Foto: Bert Van den Broucke
© Photo News

door een auteur gesloten ‘contract voor uitgave van letterkundige werken of kunstwerken’. Daarmee worden werken bedoeld – zowel artikelen als fotomateriaal – die een persoonlijk en origineel karakter hebben en als dusdanig beschermd worden door het auteursrecht.

Een administratieve circulaire nr. 11 van 18 januari 1971 heeft geëxpliciteerd dat ook persartikelen die verslag uitbrengen over politiek, economie, wetenschap of sport onder de vrijstelling vallen. In een circulaire nr. 8 van 10 maart 1993 heeft de btw-administratie dat nog eens bevestigd.

Contract voor uitgave

De administratie vereist daarbij trouwens niet dat telkens een ‘contract voor uitgave’ wordt voorgelegd. Volgens de circulaire van 1993 “getuigen opgestelde krantenartikelen gewoonlijk van een persoonlijk en origineel werk en wordt er normaal in hun publicatie voorzien.”

Er is sprake van een contract voor uitgave als de contractant aan wie de werken worden aangeboden zich ertoe verplicht ze te publiceren. Een persfotograaf die bijvoorbeeld foto’s aanbiedt aan een krant of magazine, zonder dat de uitgever van dat medium zich engageert die te publiceren, heeft geen contract voor uitgave en valt dus wél onder de btw-plicht.

Nu hebben Mediahuis, De Persgroep, Mediafin en Roularta aangekondigd dat hun contracten met freelancers – dus niet alleen de fotografen – per 1 juli 2017 géén contracten voor uitgave meer zijn en dat de betrokken freelancers dus moeten factureren met btw. Die uitgevers doen dat vooral in functie van interne administratieve vereenvoudiging.

Ereloonnota’s

Journalisten die, bij andere uitgevers, wél onder de btw-vrijstelling vallen, kunnen voor de betaling eenvoudige ereloonnota’s bezorgen aan die uitgevers.  Die zijn niet onderworpen aan bijzondere formaliteiten, wel vermelden ze best uitdrukkelijk ‘vrijgesteld van btw krachtens artikel 44, §3, 3° van het btw-wetboek’.

Men kan dus btw-plichtige activiteiten hebben bij de ene uitgever en van btw vrijgestelde activiteiten bij een andere uitgever (waar men een contract voor uitgave mee heeft).

Niét vrijgesteld zijn dus loutere overdrachten van informatie die geen persoonlijk en origineel werkstuk van de journalist zijn, of die niet vallen onder het principe van ‘contract voor uitgave’. Voorts geldt de vrijstelling alleen voor natuurlijke personen als auteur. Contracten voor uitgave die zijn afgesloten door een rechtspersoon (vennootschap) vallen wél onder de btw-plicht.

Audiovisuele werken

Oorspronkelijk gold de vrijstelling van btw niet voor audiovisuele werken, noch voor journalistiek werk voor pure websites (die geen afgeleide waren van een gedrukt medium). Maar uit een antwoord van voormalig minister van Financiën Didier Reynders op een parlementaire vraag van Christian Brotcorne blijkt dat “geen enkel ondersche

© Photo News
© Photo News

id dient te worden gemaakt voor wat de wijze van terbeschikkingstelling aan het publiek betreft, evenals voor wat de drager betreft. Alle technieken komen in aanmerking, zowel papier als digitaal als internetsites.”

Reynders heeft ook de definitie van ‘letterkundige werken of kunstwerken’ uitgebreid: “De termen ‘letterkundige werken of kunstwerken’ omvatten alle voortbrengselen op het gebied der letterkunde, wetenschap en kunst, zoals boeken ongeacht het genre (romans, technische werken, stripverhalen, boeken binnen dewelke illustraties een essentiële plaats innemen, …), brochures, teksten van persartikels, voordrachten, toespraken, preken en andere geschriften van die aard, teksten van sketches, scenario’s en dialogen van theaterstukken en films, romanaanpassingen voor het toneel en voor het scherm; muzikale composities met of zonder woorden; de weergave van choreografische werken en de beschrijving van pantomimes; dramatische toneelwerken en dramatisch-muzikale werken; cinematografische en televisuele werken en, meer algemeen, audiovisuele werken (hierin begrepen rechtstreekse radio- en televisie-uitzendingen, interviews, reclamespots, muziekclips, videospelletjes, diavoorstellingen); stripverhalen en werken van teken-, schilder-, bouw-, beeldhouw-, graveer- en lithografeerkunst; fotografische werken; werken van toegepaste kunsten; tekeningen, schetsen, kaarten en plastische werken met betrekking tot aardrijkskunde, topografie, geschiedenis, bouwkunde, wetenschappen, enzovoort.”

6 procent

Een freelancejournalist die niet aan de gestelde voorwaarden voldoet – geen origineel werk, of geen contract voor uitgave, of levering via een vennootschap – is btw-plichtig. Hij moet dan 6 procent btw op het ereloon aanrekenen.

© Photo News
© Photo News

Pas op: wie louter journalistieke ‘dienstverlening’ verricht op freelancebasis (redactiecoördinatie, foto- en video-opdrachten uitzetten, voor een deel ook eindredactie) is voor inkomsten uit die werkzaamheden in principe onderworpen aan een tarief van 21%.

Voor wie met btw factureert en voor buitenlandse afnemers werkt, zijn de regels begin 2010 wat veranderd: diensten die men verricht voor een btw-plichtige worden nu geacht te gebeuren op de geografische plaats van de ontvanger van die dienst. Werkt men voor een niet-btw-plichtige klant – wat toch wel uitzonderlijk zal zijn voor journalisten – dan blijft de regel gelden dat de plaats telt waar de leverancier van de dienst is gevestigd.

Kleine onderneming

Voor kleine ondernemingen geldt ook een vrijstelling van btw. Dat gaat om ondernemingen met een jaaromzet aan btw-plichtige activiteiten van maximaal € 25.000.

Als je aan de voorwaarden voldoet, moet je op je facturen vermelden: ‘Kleine onderneming onderworpen aan de vrijstellingsregeling van belasting, btw niet toepasselijk.’ (art. 56 § 2 van het btw-wetboek en koninklijk besluit nr. 19 van 29 december 1992).

Er zijn ook dan wel enkele verplichtingen:

  • indienen van aanvang, wijziging en stopzetting van werkzaamheid
  • facturen opmaken volgens de regels die gelden voor andere btw-plichtigen
  • vóór 31 maart van elk jaar een opgave indienen van de afnemers-btw-plichtigen waaraan in de loop van het voorgaande kalenderjaar diensten werden verstrekt of goederen geleverd. Die opgave moet ook vermelden: het totaalbedrag van de omzet gerealiseerd in de loop van het voorgaande jaar, en het tijdvak waarin de activiteit werd uitgeoefend, indien die is aangevangen in de loop van het jaar.

Praktisch gezien

De onderwerping aan de btw veronderstelt dat je je laat registreren als btw-plichtige, je verrichtingen bijhoudt en regelmatig aangifte doet.

Btw-plichtige freelancers moeten ook facturen uitschrijven aan hun uitgevers waarop de volgende vermeldingen voorkomen:

  • het woord ‘factuur’
  • plaats en datum van opmaak factuur
  • volgnummer van factuur
  • naam, adres, ondernemingsnummer van de opmaker van de factuur (van de zelfstandige journalist of diens bedrijfje) en van de medecontractant
  • naam, adres, ondernemings- en eventueel btw-nummer
  • nummer van de bankrekening
  • datum van levering van het werk
  • omschrijving van de geleverde prestatie (zodat het toepasselijke btw-tarief kan worden vastgesteld)
  • de prijs
  • het toepasselijke btw-tarief en het hieruit voortvloeiende btw-bedrag
  • indien van toepassing: vrijgesteld van BTW op grond van artikel 44, §3, 3° van het btw-wetboek
  • eventuele algemene voorwaarden op de achterzijde van de factuur en verwijzing ernaar op de voorkant
  • ‘BTW verlegd’ indien de btw is verschuldigd door de medecontractant.

Toch onderwerpen?

Als zelfstandige journalist kun je er soms baat bij hebben btw-plichtig te zijn. Dat komt omdat je van de btw die je moet doorstorten aan de schatkist, de btw kunt aftrekken die je zelf hebt betaald op beroepshalve aangekochte producten of diensten. Omdat je als journalist-leverancier onder het 6 procenttarief valt, en als cliënt meestal hogere tarieven zult betalen, valt de rekening soms positief uit. Het saldo wordt in principe overgedragen naar het volgende jaar, maar wordt bij overschrijding van bepaalde sommen ook in baar geld terugbezorgd. Met name een journalist die veel investeert, kan zijn voordeel doen met een onderwerping aan de btw.

Nu heb je in principe wel niet de keuze om je al dan niet aan de btw te onderwerpen. Je kunt je wel in zo’n situatie brengen dat je btw-plichtig wordt. Dat kan op twee manieren:

  1. Je let erop dat je contracten met je uitgever(s) niet aan de voorwaarden voor de vrijstelling voldoen, bijvoorbeeld door geen contract voor uitgave te hebben.
  2. Een andere mogelijkheid is dat je je prestaties uitvoert in het kader van een (altijd btw-plichtige) vennootschap. Natuurlijk zullen ook andere factoren deze optie beïnvloeden.

Hou er ook rekening mee dat een btw-onderwerping een zekere administratie veronderstelt, van een registratie bij de btw-administratie over het bijhouden van de facturen tot het regelmatig invullen van aangiften.

 

Meer info

www.belgium.be/nl/belastingen/btw

 

Terug naar fiscaal statuut