Wat de verdiensten betreft, maken we een onderscheid tussen journalisten in vast dienstverband of loontrekkende journalisten enerzijds en freelancejournalisten anderzijds.

Loontrekkende journalisten

Wat de barema’s voor journalisten in vast dienstverband betreft, dient men bij het maken van contractuele afspraken ook rekening te houden met de geldende sectorale cao’s.
1/ cao dagbladen
Deze cao is zowel aan Nederlandstalige als aan Franstalige zijde opgezegd. Ze geldt nog wel als ‘inspiratiebron’ maar kan dus niet worden afgedwongen. De cao kan hier worden teruggevonden.
2/ cao weekbladen
Deze cao geldt onverkort en is hier terug te vinden.
3/ VRT

Bij de VRT worden de loon- en andere afspraken geregeld binnen het SAC (Sociaal Akkoord Contractuelen) en het administratief statuut. De grote meerderheid van de VRT-journalisten zijn contractuelen met een bediendencontract die onder het tot 2020 lopende SAC vallen. Het administratief statuut is van toepassing op statutairen/ambtenaren die nog 1/5 van het VRT-personeel uitmaken.

De loon- en andere afspraken komen tot stand na interne onderhandelingen (informeel sociaal overleg en BOC/basisoverlegcomité) in het Comité 18 (openbare dienst – Vlaamse Gemeenschap).

4/ AV private omroepen
Wat de audiovisuele private omroepen betreft, moet hier het onderscheid gemaakt tussen journalisten die werkzaam zijn voor een regionale omroep en zij die actief zijn voor Medialaan (VTM, 2BE, Vitaya, JIM, VTMKZOOM, Q-music en JOE fm), SBS (VIER, VIJF en ZES), …
– Regionale omroepen > pc 329 > zie webpagina paritair comité voor de desbetreffende cao
– Medialaan, SBS > pc 227 > zie website paritair comité voor de desbetreffende cao

Freelancejournalisten

Het meest penibele aspect van het zelfstandigenstatuut is ongetwijfeld de honorering. Als freelancejournalist moet je niet snel aan sparen denken. Integendeel, meer dan eens blijken de rekeningen rood te kleuren. De verleiding, vooral bij jongere journalisten, om tegen veel te lage tarieven te werken is groot, met alle nefaste gevolgen voor de algemene marktsituatie van dien.

De VVJ maakte in 2019 een gids met praktijktarieven voor freelancers in de Vlaamse nieuwsmedia. Vraag ze aan in papier of digitaal via info@journalist.be.

Betalingstermijn

Indien er in de overeenkomst geen datum of termijn voor betaling is bepaald, dient de betaling te gebeuren binnen een termijn van 30 kalenderdagen vanaf de dag volgend op de dag waarop de factuur (voor een btw-plichtige zelfstandige) of ander verzoek van betaling werd ontvangen. In de praktijk worden de facturen voor een reguliere opdrachtgever gebundeld op maandbasis.
Waak erover dat de betalingstermijn wordt gerespecteerd, want die durft door tal van trucs te worden verlengd. Zo koppelen uitgevers de wettelijke of afgesproken betalingstermijn aan een vaste betaaldatum per maand, waardoor de deadline nodeloos wordt opgeschoven. Andere media vragen dan weer te wachten met factureren totdat je kopij effectief wordt gepubliceerd.

Ook in de mediasector zijn er stipte en minder stipte betalers. Probeer via collega’s of de VVJ uit te vissen wie tot welke categorie behoort. Weet dat er intussen systemen bestaan als Mail to Pay die met de hulp van algoritmen het contact met wanbetalers personaliseren om een bezoek van een deurwaarder te voorkomen.

Wanbetalers

Stuur hem een herinnering, via een mail of een aangetekende brief. Door als onderwerp ‘ingebrekestelling’ te vermelden, wordt het meteen duidelijk waarover het gaat. Vergeet ook niet een nieuwe deadline of betalingstermijn op te nemen in je schrijven – bijvoorbeeld 14 dagen. Vorder een aanvullende vergoeding (schadevergoeding) voor het geval de klant in gebreke blijft.

Blijft de klant weigeren, dan kun je de VVJ inschakelen. Als beroepsunie kunnen we extra druk op de ketel zetten of – desgewenst – als bemiddelaar optreden. De tussenkomst van de VVJ is al meermaals succesvol gebleken.

Als ook dan de klant nog Oost-Indisch doof blijft, dan kun je – al dan niet via de VVJ – de gerechtelijke weg bewandelen (indien het openstaande saldo voldoende hoog is).

Schadevergoeding bij ongeoorloofd gebruik van je werk

Meer dan eens komt het voor – zeker online – dat je werk zonder je toestemming en eventuele vergoeding wordt gereproduceerd. In al die gevallen is er sprake van een inbreuk op het auteursrecht. Nog erger wordt het wanneer je tekst zonder je medeweten werd gewijzigd of wanneer er een andere naam vermeld staat bij jouw werk.

In al die gevallen kun je om te beginnen eisen dat je werk onmiddellijk offline wordt gehaald. Daarnaast kun je ook een factuur of ereloonnota opstellen waarin je een vergoeding eist voor de reproductie van je werk alsook een schadevergoeding. Die kan bijvoorbeeld nog eens het dubbele bedragen van de basisvergoeding. Tegenwoordig bestaan er diverse tools waarmee je het internet kunt afzoeken naar ongeoorloofde reproducties van je werk. Voor fotografen is bijvoorbeeld Permission Machine een optie: https://permissionmachine.com/nl/.

Terug naar ‘Aan het werk: levering en betaling’