Faciliteiten voor starters

Voor startende zelfstandigen zijn er tegemoetkomingen uitgewerkt op diverse niveaus. Soms kunnen ze terugvallen op een gunstige sociale regeling (1), in bepaalde gevallen zijn er financiële (2) of fiscale (3) duwtjes in de rug, en ook boekhoudkundige bijstand (4) is mogelijk.

Gunstige sociale regelingen

1. Werkloosheidsuitkering voor werkzoekende of werknemer die zelfstandig wordt

Werkzoekenden of werknemers die aan de slag willen gaan als zelfstandige, kunnen gedurende vijftien jaar aanspraak blijven maken op werkloosheidsuitkeringen, mocht het fout lopen.

1.1 Van werkzoekende naar zelfstandige

Als je werkzoekend bent en op zelfstandige basis aan de slag gaat, dan kun je gedurende maximaal 15 jaar je recht op werkloosheidsuitkering behouden.

Je moet het wel minstens zes maanden hebben ‘geprobeerd’ als zelfstandige. Wie minder dan zes maanden als zelfstandige aan de slag is geweest, heeft recht op een werkloosheidsuitkering nadat hij eerst een wachttijd heeft doorlopen.

Breng de RVA schriftelijk op de hoogte van je start als zelfstandige en krijg vervolgens een schriftelijke bevestiging dat je je werkloosheidsrechten behoudt.

Ben je werkloos en wil je je voorbereiden op een zelfstandige beroepsactiviteit, dan kun je onder bepaalde voorwaarden al enkele handelingen verrichten zonder je recht op uitkering te verliezen. Denk aan het uitvoeren van een haalbaarheidsstudie, het leggen van contacten, het inrichten van ruimten of het installeren van materiaal. Dat mag wel niet langer duren dan zes maanden. En ook hier weer: vergeet niet de RVA vooraf op de hoogte te brengen.

Schoolverlaters

Wat als je een zelfstandig beroep uitoefent tijdens de beroepsinschakelingstijd als schoolverlater? In dat geval worden de dagen van zelfstandige activiteit in hoofdberoep in aanmerking genomen voor het vervullen van de beroepsinschakelingstijd.

1.2 Van werknemer naar zelfstandige

Als je voor je zelfstandige activiteit voldoende lang hebt gewerkt in loondienst, dan kan je na stopzetting van je zelfstandige activiteit, toegelaten worden tot het recht op uitkeringen op grond van die voorgaande tewerkstelling in loondienst. Het aantal vereiste dagen van tewerkstelling en de duur van de referteperiode waarin de arbeid gelegen moet zijn, is afhankelijk van je leeftijd op het ogenblik van de uitkeringsaanvraag. Je moet je zelfstandige activiteit wel minimum 6 maanden en maximum 15 jaar uitgeoefend hebben.

Ook als je als werknemer ontslag neemt of ontslagen wordt en je vervolgens een zelfstandige activiteit begint, kun je gedurende 15 jaar aanspraak blijven maken op een werkloosheidsuitkering voor het geval je de zelfstandige beroepsactiviteit weer zou opgeven. Essentieel is dat je bij de RVA een dossier indient om je rechten op werkloosheid te vrijwaren.

Als je een uitkeringsaanvraag indient na je zelfstandig beroep, wordt het bedrag van je uitkering berekend op basis van je vorige loon.

Meer info https://www.belgium.be/nl/economie/onderneming http://www.rva.be/

2. Aangepaste sociale bijdragen

Sociale bijdragen worden berekend op je (geschat) inkomen van het jaar zelf, maar omdat het om een geschat inkomen gaat, zijn die bijdragen dus ‘voorlopig’. Om in te schatten hoeveel je voorlopig moet betalen, krijg je per kwartaal een bedrag voorgelegd, gebaseerd op het inkomen van drie jaar geleden. Dat kun je laten aanpassen (verhogen of verlagen, naargelang je inschatting van je inkomen dit jaar). In 2026 betaal je dus sociale bijdragen op basis van het netto belastbare jaarinkomen van 2023.

Als je pas start (je bent starter de eerste drie volledige jaren als zelfstandige), heb je geen referentieperiode. Je betaalt dan ofwel sociale bijdragen op het inkomen dat je denkt te hebben in het betreffende jaar, ofwel de wettelijke minimumbijdrage. Die bijdrage wordt in 2026 berekend op een jaarinkomen van € 17.374,08. De voorlopige minimumbijdrage bedraagt dan € 917,58.

Start je voor het eerst in hoofdberoep dan kan je een starterskorting aanvragen. Dan betaal je de eerste vier kwartalen verminderde sociale bijdragen. Die starterskorting krijg je niet automatisch, die moet je aanvragen bij je sociaal verzekeringsfonds. Opgelet, het betreft hier een voorlopige bijdrage. Eenmaal de echte inkomsten gekend zijn (één of twee jaar later), worden de definitieve berekend. Er volgt dan een regularisatie.

Start je in het tweede, derde of vierde kwartaal van een jaar, dan betaal je sociale bijdragen op basis van het aantal gewerkte kwartalen.

Toch moet je blijven opletten. De eerste drie jaar betaal je dus voorlopige sociale bijdragen. Houd er dan ook rekening mee dat als je inkomsten hoger liggen dan het drempelbedrag, je nog bijdragen zult moeten betalen op het bedrag boven het drempelbedrag. Dat wordt – zo leert de praktijk – al te vaak vergeten, waardoor de bijkomende sociale bijdragen vaak een strop rond de nek worden. Zet dus wat geld opzij voor als je nog een restsaldo moet betalen!

Meer info http://www.rsvz.be/nl Zie de websites van de sociaalverzekeringsfondsen voor zelfstandigen