Hoeveel verdient dat?

De VVJ actualiseerde in 2025 de gids met praktijktarieven voor freelancers in de Vlaamse nieuwsmedia. Voor leden is die hier beschikbaar.

De betalingstermijn: wanneer word je betaald?

Indien er in de overeenkomst geen datum of termijn voor betaling is bepaald, dient de betaling te gebeuren binnen een termijn van 30 kalenderdagen vanaf de dag volgend op de dag waarop de factuur (voor een btw-plichtige zelfstandige) of een ander verzoek tot betaling werd ontvangen. Handiger is om je algemene voorwaarden (de betaaltermijn inbegrepen) op voorhand kenbaar te maken aan je opdrachtgever en die nog eens te vermelden op de ommezijde van de factuur of ereloonnota (en ernaar te verwijzen op de voorkant). De VVJ maakte een model van algemene voorwaarden dat je kan downloaden op journalistenloket.be.

In de praktijk worden de facturen voor grote opdrachtgevers gebundeld op maandbasis.

Waak erover dat de betalingstermijn wordt gerespecteerd, want die durft door tal van trucs te worden verlengd. Zo koppelen uitgevers de wettelijke of afgesproken betalingstermijn aan een vaste betaaldatum per maand, waardoor de deadline nodeloos wordt opgeschoven. Andere media vragen dan weer te wachten met factureren totdat je kopij effectief wordt gepubliceerd.

Ook in de mediasector zijn er stipte en minder stipte betalers. Probeer via collega’s of de VVJ uit te vissen wie tot welke categorie behoort. Weet dat er intussen systemen bestaan als POM die met de hulp van algoritmen het contact met wanbetalers personaliseren om een bezoek van een deurwaarder te voorkomen. Zie https://www.pom.eu

Zijn elektronische facturen betrouwbaarder?

Op het betalingsgedrag gaan elektronische facturen, die sinds 1 januari 2026 verplicht zijn tussen alle

ondernemingen (en dus ook tussen een zelfstandig journalist en zijn uitgever), wellicht weinig invloed hebben: een wanbetaler blijft een wanbetaler, digitaal of niet. Maar de automatisering en bijhorende software laat wel toe om de facturenstroom beter te beheren, en is een handig hulpmiddel om op te treden, bijvoorbeeld door automatische herinneringen te sturen.

En wat als een klant niet betaalt?

Op basis van de (gewijzigde) Wet Betalingsachterstand worden openstaande saldi automatisch verhoogd (er is dus geen ingebrekestelling nodig) met nalatigheidsinteresten en een forfaitair bedrag van 40 euro (verschuldigd vanaf de dag volgend op het verstrijken van de termijn).

De wettelijke rentevoet voor het jaar 2026 bedraagt 4,5%. Zie ook hier.

De betalingstermijn (30 kalenderdagen in jouw geval) gaat in vanaf de dag volgend op (bijvoorbeeld) ontvangst van de factuur.

Blijft de klant weigeren, dan kun je de VVJ inschakelen. Als beroepsvereniging kunnen we extra druk op de ketel zetten of – desgewenst – als bemiddelaar optreden. De tussenkomst van de VVJ is al meermaals succesvol gebleken.

Als ook dan de klant nog doof blijft, dan kun je – al dan niet via de VVJ – de gerechtelijke weg bewandelen (indien het openstaande saldo voldoende hoog is).

Blijven facturen drie maanden lang onbetaald, dan moet er een belletje gaan rinkelen. Idealiter stop je dan met leveren en stel je een ultimatum. De ervaring leert dat freelancers zich te soepel opstellen bij wanbetaling. Dat kan behoorlijk fout aflopen als het komt tot een faillissement. Je bent immers geen bevoorrechte schuldeiser.

Schadevergoeding bij ongeoorloofd gebruik van je werk

Meer dan eens komt het voor – zeker online – dat je werk zonder je toestemming en eventuele vergoeding wordt gereproduceerd. In die gevallen is er sprake van een inbreuk op het auteursrecht. Nog erger wordt het wanneer je tekst zonder je medeweten werd gewijzigd of wanneer er een andere naam vermeld staat bij jouw werk.

In al die gevallen kun je om te beginnen eisen dat je werk onmiddellijk offline wordt gehaald. Daarnaast kun je ook een factuur of ereloonnota opstellen waarin je een vergoeding eist voor de reproductie van je werk alsook een schadevergoeding. Die kan bijvoorbeeld nog eens het dubbele bedragen van de basisvergoeding. Tegenwoordig bestaan er diverse tools waarmee je het internet kunt afzoeken naar ongeoorloofde reproducties van je werk. Als je vragen hebt hierover kun je terecht bij de VVJ. Fotografen kunnen ook bijvoorbeeld Visual Rights Group (het vroegere Permission Machine) inschakelen.

Indexering?

Een groot pijnpunt bij de vergoedingen die freelancejournalisten krijgen, blijft de indexering daarvan. Traditioneel wordt dit door geen enkel Vlaams nieuwsmediabedrijf geregeld, tenzij hier en daar op individuele basis. In het beste geval wordt een indexering eens toegekend wanneer de freelancejournalist daar met aandrang om verzoekt, en dan nog.

Zeker de voorbije jaren maar eigenlijk altijd is de kwestie – gezien de stijgende levensduurte en energiecrisis - acuut. De VVJ dringt daarom aan op een structurele ingreep. Op naar een automatische indexering!