De markt
Gewoonlijk wordt altijd gezegd dat een freelancer best buigt omdat er genoeg anderen klaar staan om hem of haar te vervangen. Dat is maar ten dele waar. Goede journalistieke skills, stressbestendigheid… het is niet iedereen gegeven. Toch blijft dat de freelancer zwak staat ten opzichte van grote mediabedrijven in een fel geconcentreerd medialandschap.
Van belang is onderlinge solidariteit. VVJ brengt regelmatig een geactualiseerde tarievenbrochure uit. Ga niet onder die tarieven. Dat zou enkel de duurzaamheid van de job aantasten en tenslotte je eigen inkomenszekerheid.
Eerste stappen
Hoe zet je je eerste stappen in de mediawereld als zelfstandig journalist? Tenzij je het geluk hebt op zekere dag ‘gevraagd’ te worden om iets voor een blad of omroep te doen, zul je zelf met concrete voorstellen naar een redactie moeten stappen. Lees hier hoe je een idee het best pitcht. Een overzicht van de contactgegevens van alle mediahuizen vind je op journalist.be - klik hier.
Misschien heb je wel persoonlijke connecties in de sector en dan moet je daar absoluut gebruik van maken. In de ene redactie moet je uiteindelijk bij de hoofdredacteur of nieuwsmanager zijn, in de andere bij een rubriekverantwoordelijke. Nog elders houdt iemand zich specifiek bezig met alle zelfstandige medewerkers.
Omschrijf in dit soort contacten duidelijk het opzet en de inhoud van je project, plus de wijze waarop je het wil uitwerken. Laat zien dat je een zaak hebt. Leg desgevallend een panklare bijdrage voor. Heb ook geen schrik om je werk meermaals te laten renderen. Zo kan je met hetzelfde opzoekingswerk toch meerdere bijdrages maken voor verschillende opdrachtgevers.
Verwacht als nieuwkomer alleszins niet dat men automatisch zal publiceren wat je hebt aangeboden. Bovendien zul je je vaak moeten plooien naar de tarieven die in het betrokken medium gelden. Hou er ook rekening mee dat je bijdrage wel eens duchtig kan worden herwerkt.
We raden je aan, zeker in de beginfase, voor verschillende media te werken. Op die manier zul je uiteindelijk zelf kunnen uitmaken waar je je het best thuis voelt en ook het eerlijkst wordt vergoed. Uit onderzoek is ook gebleken dat je het efficiëntst werkt als je iets graag doet.
(Stagiair-)beroepsjournalist
Nog een laatste beginnerssuggestie: probeer zo snel mogelijk het statuut van stagiair-beroepsjournalist te verwerven (dat kan al na drie maanden), en later dat van beroepsjournalist (na twee jaar). Zo’n erkenning geeft je weliswaar geen garantie op werk, maar het doet toch altijd deuren opengaan.
Hou er wel rekening mee dat het statuut van beroepsjournalist niet verenigbaar is met ‘commerciële nevenactiviteiten’ die de onafhankelijkheid in de weg staan. Dat stelt journalisten voor een principiële keuze:
- ofwel erkend worden als beroepsjournalist met de daarbij horende faciliteiten, maar dan wel afzien van structurele commerciële bijverdiensten;
- ofwel (voorlopig) afzien van het statuut van beroepsjournalist en zo de mogelijkheid behouden om commerciële nevenactiviteiten te ontplooien.