Het sociaal statuut van de zelfstandige biedt geen royale bescherming voor gevallen van rampspoed, dat is duidelijk. Het stelt freelancers voor de uitdaging op zoek te gaan naar aanvullende verzekeringen die hen in geval van ziekte, ongeval en ouderdom bijkomend beschermen. De verzekeringsmarkt biedt nogal wat mogelijkheden aan. We zetten er enkele (zowel overheids- als private initiatieven) op een rijtje.

 

Arbeidsongeschiktheid

De sociale zekerheid biedt zelfstandigen slechts een beperkte bescherming tegen inkomensverlies door arbeidsongeschiktheid. De eerste twee weken krijg je helemaal niets, vanaf de derde week is er een arbeidsongeschiktheidsuitkering (dagbedrag, 6-dagen-weekregeling) van € 60,26 voor gezinshoofden, € 48,22 voor alleenstaanden en € 36,47 voor samenwonenden. Toch blijf je als zelfstandige met een heleboel vaste lasten zitten.

Men kan zich beschermen tegen inkomensderving en oplopende ziektekosten met een verzekering gewaarborgd inkomen en een hospitalisatieverzekering. Zowel ziekenfondsen als privé-maatschappijen bieden diverse mogelijkheden.

Zoals hierboven gemeld, heeft de VVJ een groepsverzekering gewaarborgd inkomen voor journalisten onderhandeld: https://journalist.be/verzekeringen.

De Internationale Federatie van Journalisten (IFJ) heeft een verzekering in de aanbieding die wereldwijd geldt, dus ook voor risicogebieden. Een aanrader voor freelancers die aan de slag gaan in conflictregio’s.

 

Pensioen

Vrij Aanvullend pensioen (VAPZ)

De interessantste manier waarop zelfstandigen hun karige pensioentje kunnen aandikken, wordt aangereikt door de overheid. Het gaat om het Vrij Aanvullend Pensioen voor Zelfstandigen (VAPZ).

Hiervoor komen zelfstandigen in hoofdberoep in aanmerking, en dit voor zover ze hun gewone sociale bijdragen betalen.

Let wel: een zelfstandige in bijberoep kan geen VAPZ afsluiten zolang hij nog voorlopige bijdragen als starter betaalt. Als zelfstandige in bijberoep kun je alleen een VAPZ afsluiten als je inkomen van 3 jaar geleden even hoog was als de drempel voor een hoofdberoep.

De VAPZ-premies moeten, net als de sociale bijdragen, gestort worden aan het sociaalverzekeringsfonds. Het systeem is soepel: je kunt zelf beslissen welk aandeel je van je netto bedrijfsinkomen van drie jaar geleden stort als premie. Het gaat om minimaal € 100 en maximaal 8,17 % van het geherwaardeerd nettobelastbaar beroepsinkomen van 3 jaar terug met een absoluut maximum van € 3.127,24 voor het jaar 2017. Voor inkomstenjaar 2018, aanslagjaar 2019, gaat het om een maximum van € 3.256,87.

Er moet per kwartaal worden betaald, maar je kunt zonder problemen kwartalen overslaan. De premies zijn fiscaal aftrekbaar. Het VAPZ-kapitaal wordt bij de uitkering fiscaal mild behandeld.

sociaal VAPZ

Er bestaat ook een sociaal VAPZ: dat is een VAPZ uitgebreid met een verzekering tegen arbeidsongeschiktheid en invaliditeit. De maximumbijdrage voor een sociaal VAPZ is 9,40 % van het netto-jaarinkomen, met voor 2018 (aanslagjaar 2019) als maximum € 3.747,19. Vanaf de zevende maand arbeidsongeschiktheid wordt de VAPZ-premie verder door de verzekeringsmaatschappij betaald, en vanaf de dertiende maand ontvang je een maandelijkse rente. Sinds 1 januari 2018 geniet je ook van een aanvullende vergoeding bij wettelijke moederschapsrust. De maximumbijdrage voor de sociale pensioenovereenkomst ligt 15 % hoger dan voor het gewone VAPZ. Je kunt dus méér pensioenkapitaal opbouwen. Je fiscaal en sociaal voordeel ligt ook hoger dan bij een gewone VAPZ.

Pensioenovereenkomst voor Zelfstandigen (POZ)

Met een VAPZ alleen spring je nog altijd niet zo ver. Nieuw sinds 1 juli 2018 is dan ook de Pensioenovereenkomst voor Zelfstandigen (POZ). Dankzij deze nieuwe pensioenspaarformule kunnen nu ook zelfstandigen met een eenmanszaak en vrije beroepers een grote pensioenpot opbouwen. Hiermee wordt er een einde gemaakt aan het feit dat alleen zelfstandigen met een vennootschap een extra pensioenpot kunnen aanleggen.

Opgelet, de POZ wordt best pas gevuld nadat alle andere pensioenpotjes zijn gevuld. Je gaat best te werk in deze volgorde: VAPZ, pensioensparen en langetermijnsparen. Bij de POZ zullen premies worden gestort in een tak21-spaarverzekering of tak23-beleggingsverzekering, om zo een extra pensioenpot aan te leggen. De gestorte premies leveren een belastingvermindering op van 30 %. Zelfstandigen die € 6.000 storten in een POZ, krijgen dus een korting op hun belastingfactuur van € 1.800.

Schade aan have en goed

Dat je je goed verzekert voor schade aan woning of voertuig, ligt voor de hand. Let er als freelancejournalist wel best op dat je ook je werkmateriaal verzekert tegen beschadiging, verlies of diefstal. De meeste verzekeringsmaatschappijen komen hiervoor in aanmerking.

Beroepsaansprakelijkheid en aansprakelijkheid uitbating

Je klassieke burgerlijke aansprakelijkheid (voor schade die je zelf veroorzaakt) kun je indekken met een gezinsverzekering. Maar journalisten lopen ook het risico in hun beroepsleven fouten te begaan met schade voor een ander tot gevolg. Denk aan een onterechte naamsvermelding, een onbewezen beschuldiging, een beledigend beeld, schade die je per ongeluk berokkent aan de apparatuur van een collega …

Een goede verzekering voor beroepsaansprakelijkheid, uitbating en rechtsbijstand is daarom geen overbodige luxe, zeker voor freelancers.

De AVBB heeft zo’n verzekering afgesloten met verzekeraar Generali, via makelaar AON. Het gaat om een polis waarop journalisten zich individueel kunnen inschrijven.

 

 

Meer info