Het sociaal statuut van de zelfstandige biedt geen royale bescherming voor gevallen van rampspoed, dat is duidelijk. Het stelt freelancers voor de uitdaging op zoek te gaan naar aanvullende verzekeringen die hen in geval van ziekte, ongeval en ouderdom bijkomend beschermen. De verzekeringsmarkt (met zowel overheids- als private initiatieven) biedt nogal wat mogelijkheden aan. We zetten er enkele op een rijtje.

Gezondheid

De sociale zekerheid biedt zelfstandigen slechts een beperkte bescherming tegen inkomensverlies door arbeidsongeschiktheid. De eerste twee weken krijg je helemaal niets, vanaf de derde week is er een arbeidsongeschiktheidsuitkering (dagbedrag, 6-dagen-weekregeling) van € ​58,68  voor gezinshoofden, € ​46,96 voor alleenstaanden en € 35,76 voor samenwonenden. Toch blijf je als zelfstandige met een heleboel vaste lasten zitten.

Een mogelijkheid om zich te beschermen tegen hoog oplopende ziekenhuiskosten is het afsluiten van een verzekering gewaarborgd inkomen en een hospitalisatieverzekering. Zowel ziekenfondsen als privé-maatschappijen en financiële instellingen bieden diverse mogelijkheden.

Zoals hierboven gemeld, heeft de VVJ een verzekering arbeidsongeschiktheid voor journalisten onderhandeld met Zenito

En de Internationale  Federatie van Journalisten (IFJ) heeft een verzekering in de aanbieding die wereldwijd geldt, dus ook voor risicogebieden. Zeker aan te raden voor freelancers die verslag gaan uitbrengen in conflictregio’s.

Vrij Aanvullend pensioen (VAPZ)

De interessantste manier waarop zelfstandigen hun karige pensioentje kunnen aandikken, wordt aangereikt door de overheid, met name het Vrij Aanvullend Pensioen voor Zelfstandigen (VAPZ). Hiervoor komen alleen zelfstandigen in hoofdberoep in aanmerking, en dit voor zover ze hun gewone sociale bijdragen betalen.

Let wel: een zelfstandige in bijberoep kan geen VAPZ afsluiten zolang hij nog voorlopige bijdragen als starter betaalt. Als zelfstandige in bijberoep kun je alleen een VAPZ afsluiten als je inkomen van 3 jaar geleden even hoog was als de drempel voor een hoofdberoep.

De VAPZ-premies moeten, net als de sociale bijdragen, gestort worden aan het sociaalverzekeringsfonds. Het systeem is soepel: je kunt zelf beslissen welk aandeel van je netto bedrijfsinkomen van drie jaar ervoor je stort als premie. Het gaat om minimaal 100 euro en maximaal 8,17% van het geherwaardeerd nettobelastbaar beroepsinkomen van 3 jaar terug met een absoluut maximum van 3.127,24 euro voor het jaar 2017. Voor inkomstenjaar 2018, aanslagjaar 2019, gaat het om een maximum van € 3.187,04, dat is € 797 per trimester.

Er moet per kwartaal worden betaald, maar je kunt zonder problemen kwartalen overslaan. De premies zijn fiscaal aftrekbaar. Het VAPZ-kapitaal wordt bij de uitkering fiscaal mild behandeld.

Er bestaat ook een sociaal VAPZ: dat is een VAPZ uitgebreid met een verzekering tegen arbeidsongeschiktheid en invaliditeit. De maximumbijdrage voor een sociaal VAPZ is 9,40 % van het netto-jaarinkomen, met voor 2018 (aanslagjaar 2019) als maximum € 3 666,85. Vanaf de zevende maand arbeidsongeschiktheid wordt de VAPZ-premie verder door de verzekeringsmaatschappij betaald, en vanaf de dertiende maand ontvang je een maandelijkse rente. Vanaf 1 januari 2018 geniet je ook van een aanvullende vergoeding bij wettelijke moederschapsrust. De maximumbijdrage voor de sociale pensioenovereenkomst ligt 15% hoger dan voor het gewone VAPZ. Je kunt dus méér pensioenkapitaal opbouwen. Je fiscaal en sociaal voordeel liggen ook hoger dan bij een gewone VAPZ.

Daarnaast kun je natuurlijk ook nog gebruik maken van de formules van pensioensparen en levensverzekeringen. Ook die waarborgen de uitbetaling van een extra pensioen of, indien je eerder overlijdt, van een kapitaal of rente voor de nabestaanden. De bijdragen zijn fiscaal aftrekbaar voor:

– pensioensparen (aanslagjaar 2019, inkomsten 2018): tot 288 EUR belastingvoordeel, bij een gestort maximumbedrag van 960 EUR (pensioensparen). Vanaf inkomstenjaar 2018 kun je ook kiezen voor een pensioenspaarsysteem van 1.230 EUR met een fiscaal voordeel van 25% (belastingvermindering tot 307,5 EUR).

– levensverzekering (aanslagjaar 2019, inkomsten 2018): het maximum te sparen bedrag is 2.310 EUR.

Het fiscaal voordeel is wel minder dan bij het VAPZ.

Tot voor kort gold de VAPZ alleen voor wie een vennootschap had. Ondertussen werd dat aanvullend pensioen ook opengesteld voor zelfstandigen die actief zijn als natuurlijk persoon, zowat 450.000 mensen. Vers van de pers en to be continued.

Have en goed

We gaan hier niet in op de noodzaak om goed verzekerd te zijn voor ‘malheuren’ aan woning of voertuig. Dat ligt voor de hand. Wel maken we van de gelegenheid gebruik om te wijzen op de wenselijkheid om ook het werkmateriaal te verzekeren tegen beschadiging, verlies of diefstal. De meeste verzekeringsmaatschappijen komen hiervoor in aanmerking.

(Beroeps)aansprakelijkheid en aansprakelijkheid uitbating

Afgezien van de klassieke burgerlijke aansprakelijkheid – waarvoor de gezinsverzekering nuttig is – lopen journalisten ook kans in hun beroepsleven fouten te begaan met schade voor een ander tot gevolg. Denk aan onterechte naamsvermelding, een onbewezen beschuldiging, een beledigend beeld, schade die je per ongeluk berokkent aan de apparatuur van een collega… Een goede verzekering voor beroepsaansprakelijkheid, uitbating en rechtsbijstand is daarom geen overbodige luxe, zeker voor freelancers.

De AVBB heeft zo’n verzekering afgesloten met verzekeraar Generali, via makelaar AON. Het gaat om een polis waarop journalisten zich individueel kunnen inschrijven.

Meer info

 

Terug naar ‘Sociaal statuut’