Wanneer ga je aan de slag als zelfstandig journalist? Als je daar zin in hebt natuurlijk. Kennelijk ontbreekt het veel jonge mensen daar niet aan. Nogal wat onderwijsinstellingen bieden dan ook een opleiding in de journalistiek aan.

JOURNALIST

Foto: Christophe Licoppe © Photo News
Foto: Christophe Licoppe
© Photo News

Maar aan welke objectieve voorwaarden moet je nu voldoen vooraleer je in dit vak te storten? In de eerste plaats heb je een minimum aan kennis nodig: een brede algemene kennis (over veel minstens een beetje weten) en – zo mogelijk – een diepgaande kennis van een of ander onderwerp. Zeker voor freelancers is dat laatste een pluspunt, om niet te zeggen dat het vaak een conditio sine qua non is voor werk.
Van journalisten mag uiteraard worden verwacht dat ze een goed taalgevoel hebben en kunnen schrijven, of meer algemeen, dat ze verbaal sterk staan. En fotografen of cameramensen (de zogenaamde beeldjournalisten) hebben vanzelfsprekend een goed oog voor beeld nodig. Journalisten zijn natuurlijk ook niet mensenschuw, want mensen contacteren en (soms indringend) ondervragen behoort tot de essentie van het vak.
Hou er verder rekening mee dat je als zelfstandig journalist doorgaans niet alleen verslaggever bent, maar ook je eigen eindredacteur, researcher en documentalist. En ook dat vergt bijzondere vaardigheden.

ONDERNEMER

Voor zelfstandige journalisten komt daar iets belangrijks bij. Je moet behalve een goede journalist, ook een goede ondernemer zijn. Als freelancer ben je nu eenmaal minder omgeven door anderen, sta je meer alleen.
Je moet je eigen materiaal en infrastructuur verzamelen, zelf investeringen doen. Je moet je eigen marktsituatie kennen en bijhouden, altijd opnieuw zelf clientèle zoeken. Een minimum aan zelfdiscipline en moed is echt nodig. Je moet ook je eigen sociale bescherming organiseren: wie bijvoorbeeld een pensioen wil genieten dat gelijkloopt met dat van een werknemer, begint daar maar beter al meteen voor te sparen. Ook een behoorlijke dosis flexibiliteit dringt zich op, want hoewel je in principe vrij bent je eigen arbeidstijd te regelen, moet er toch vaak op de meest onregelmatige uren worden gewerkt.
Vergeet tot slot niet dat het starten van een zelfstandige journalistieke zaak geld kost. Een goede smartphone / tablet / laptop / desktop – met randapparatuur zoals printer of scanner – zijn wel het minimum. Reken daarbij documentatie en archiefmateriaal. En voorts de middelen om je te verplaatsen. Het opstellen van een ondernemingsplan – met een realistisch overzicht van investeringen, uitgaven en (verwachte) inkomsten – is bij dat alles een must.

Terug naar ‘Journalist en ondernemer’