Administratieve ongemakken

Om journalistiek actief te zijn – in om het even welk arbeidsstatuut – is een erkenning als journalist of het bezit van officiële persdocumenten niet vereist. Maar professionele journalisten kunnen die documenten wel aanvragen en die zullen hun werk ook vergemakkelijken.

Ondernemingsnummer

Wie een zelfstandige activiteit uitoefent, moet zich wel laten registreren bij de Kruispuntbank voor Ondernemingen (KBO) en krijgt daar een ondernemingsnummer. Sinds 1 juli 2009 geldt dat ook voor vrije, intellectuele en dienstverlenende beroepen. Vóór die tijd gold dat alleen voor handels- en ambachtsondernemingen, vennootschappen en ondernemingen met btw-plicht of personeel dat onderworpen was aan de RSZ.

Sinds de wet van 2009 komen daar bij: ‘niet-handelsondernemingen naar privaat recht’, met een vestiging in België. Daar vallen de freelancejournalisten onder. Dat geldt ook – in tegenstelling tot wat soms wordt beweerd door bepaalde ondernemingsloketten – voor wie zelfstandig journalist in nevenberoep is! Voor de volledigheid: voor zelfstandige journalisten is de zogenaamde Nacebel-code: 90.031.

Wie zijn ondernemingsnummer wil weten, kan dat opzoeken op volgende site.

Procedure

Foto: Bert Van den Broucke © Photo News
Foto: Bert Van den Broucke
© Photo News

Voor de procedure voor het aanvragen van een ondernemingsnummer wordt een onderscheid gemaakt tussen natuurlijke personen en rechtspersonen. Een natuurlijke persoon wendt zich tot een ondernemingsloket, waar de volledige inschrijving kan gebeuren. Het ondernemingsloket kan meteen ook de inschrijving bij een sociaalverzekeringsfonds regelen (voor zelfstandige journalisten in hoofdberoep).

Sommige ondernemingsloketten gaan er verkeerdelijk van uit dat alleen erkende beroepsjournalisten ‘niet-handelsonderneming’ zijn (omdat de wet van 30.12.1963 commerciële nevenactiviteiten verbiedt) en bijgevolg alle andere journalisten een ‘handelsonderneming’ zouden zijn. Dat klopt niet.

Een lijst van erkende ondernemingsloketten vind je hier.

Vennootschap

Rechtspersonen (vennootschappen) moeten eerst langs bij de griffie van de rechtbank van koophandel of een notaris, die de plichtplegingen verrichten voor het oprichten van de onderneming met rechtspersoonlijkheid en het toekennen van het ondernemingsnummer. Daarna moeten de aard van ‘niet-handelsonderneming naar privaat recht’, de activiteiten en de vestigingseenheden worden ingeschreven door een ondernemingsloket.

De eerste inschrijving van een startende niet-handelsonderneming is gratis. Wie later wijzigingen aanbrengt of de onderneming stopzet, moet daarvoor wel betalen. Elke wijziging (nieuw adres van de onderneming, andere of bijkomende activiteit, overschakeling van eenmanszaak naar vennootschap, enzovoort) moet worden gemeld bij het ondernemingsloket.

Sociaalverzekeringsfonds en ziekenfonds

Andere belangrijke formaliteiten die je als startende zelfstandige journalist moet vervullen naast het aanvragen van een ondernemingsnummer, zijn de aansluitingen bij een sociaalverzekeringsfonds en bij een ziekenfonds (indien je zelfstandige in hoofdberoep wordt). Wat het sociaalverzekeringsfonds betreft, heb je de keuze tussen een erkende vrije instelling en de Nationale Hulpkas voor de Sociale Verzekeringen der Zelfstandigen.

Vergeet nooit je sociaalverzekeringsfonds onmiddellijk op de hoogte te brengen van wijzigingen in de gezins- of beroepssituatie. Dergelijke wijzigingen kunnen immers een invloed hebben op je recht op uitkeringen, zoals de gezinsbijslag of het pensioen.

Wat het ziekenfonds betreft, kun je eveneens kiezen tussen een erkende instelling en een gewestelijke dienst van de Hulpkas voor de Ziekte- en Invaliditeitsverzekering. Als je je niet inschrijft bij een sociaalverzekeringsfonds, riskeer je een boete van € 500 tot € 2.000.

Btw-verplichtingen

Foto: Bert Van den Broucke © Photo News
Foto: Bert Van den Broucke
© Photo News

Als freelancejournalist ben je in principe vrijgesteld van btw-verplichtingen, wat niet belet dat je er in bepaalde situaties wel financiële voordelen bij kunt hebben om wel met btw te werken. De vrijstelling van btw impliceert dat je je uitgever gewone ereloonnota’s kunt voorleggen in plaats van formele facturen. Op die nota vermeld je dan wel het best dat de prestatie is ‘vrijgesteld van btw krachtens artikel 44, §3, 3° van het btw-wetboek’.

In theorie is zelfs het openen van een professionele bankrekening niet verplicht, maar om redenen van duidelijkheid (denk aan de belastingaangifte) is dat meer dan aangewezen. Het spreekt vanzelf dat de administratieve plichtplegingen toenemen als je ervoor kiest om je activiteit in het kader van een vennootschap te ontplooien.

Terug naar ‘Starten als freelancer’